Blogs

Our community blogs

  1. 549915_457172.thumb.jpg.4457c8102f3c48aa

    Psixologiyada «Verter effekti» deyilən bir fenomen mövcuddur. Effekt ilk dəfə dahi alman yazıçısı İohan fon Hötenin «Gənc Verterin iztirabları» adlı əsəriylə əlaqədar müşahidə olunduğundan, bu əsərin qəhrəmanının adı ilə də adlandırılıb. Əsər Verter adlı personajın intiharı ilə bitir. Əsərin təsir gücü o dərəcədə böyük olur ki, onun təsiri ilə özünəqəsd epidemiyası Avropanı bürüyür.Fenomen o qədər güclü səviyyə alır ki, bir çox ölkələrdə əsərin çapı və yayılması dövlət səviyyəsində qadağan edilir (Analoji hal 2000-ci ildə Murat Kəkilli adlı bir tanınmayan türk müğənnisinin ifa etdiyi «Bu axşam ölürəm» adlı mahnısı ilə əlaqədar da baş verdiyi, yəqin, çoxlarının yadındadır. Mahnının təsiriylə özünəqəsd halı bir epidemiya kimi Türkiyə ilə Azərbaycanda yayıldı və iş o yerə gəlib çatdı ki, hər iki ölkənin radiostansiyaları intiharların qarşısını almaq üçün, mahnını efirə verməkdən birdəfəlik imtina etdilər).
    Fenomenin izahını Kaliforniya universitetlərindən birinin sosioloqu Devid Filips verdi. 1947-1962-ci illər ərzində ABŞ-ın ayrı-ayrı ştatlarında baş verən intiharlarla, həmin ştatın mətbuatında intiharlar barədə dərc olunan materialları əlaqələndirərək, Filips bu qənaətə gəlir ki, hansı ərəfədə hansı ərazinin mətbuatında intihar faktları barədə ardı-arası kəsilməyən geniş materiallar dərc olunubsa, orada bundan sonra intiharların sayı da həndəsi silsilə üzrə artmağa başlayıb. Onun tədqiqatlarına görə, intihar halının epidemiya şəkli alıb yayılmasında bu intiharlar barədə mətbuatın geniş materiallar dərc etməsi əlahiddə rol oynayır. Özü də, mətbuatda hansı məqam, hansı formalı intihar xüsusi qeyd olunur, vurğulanırsa, növbəti intiharçılar da özlərini məhz həmin qaydada öldürür, intihar stilində məhz həmin məqamı vurğulayır, saxlayırlar.
    Beləliklə, özünə inamı olmayan və ya verilmiş situasiyada özünəinamsız, mütəəssir halda olan ayrı-ayrı individlərə çoxluğun «qrup təzyiqi» effektinin təsiri göz qabağındadır.
    Filipps intihar hadisəsi ictimailəşdirilmiş şəxslə  onun ardınca intihar etmiş şəxslərin situasiyaları arasındakı bənzərlikləri araşdırmışdır (intihar hadisəsi işıqlandırılmış şəxs yaşlı olduqda yaşlı insanlar arasındakı intihar hadisələrinin sayı artırdı; müəyyən sosial çevrəyə aid olduqda və ya müəyyən ixtisasa sahib olduqda isə həmin sferalarda intiharların sayı artırdı). Bundan başqa, Filipps intihar hadisəsi işıqlandırılmış şəxs və onun ardınca intihar etmiş şəxslərin intihar üsulları arasındakı bənzərlikləri də araşdırmışdır. İntiharı imitasiya reaksiyası, həmçinin özünə güvənməyən və bir çox şeydə digərlərindən nümunə götürməyə adət etmiş insanlara xasdır, ələlxüsus da canına qıymış insanların həyatları onlara öz həyatlarını xatırladırsa. Bu cür insanlar ümidlərini itirdikdə, problemlərinə digər həll yolu tapa bilmədikdə çox vaxt kiminsə intihar xəbərini özləri üçün işarət kimi qəbul edir və bir çox şeydə özlərinə bənzəyən insanın etdiyini təkrar edirlər.

    Avstriyada XX əsrin 80-ci illərində metroda intihar hadisələrinin sayı həddindən artıq çoxaldıqda, 1987-ci ildə Vyana Krizis Mərkəzi və Vyana metropoliteninin əməkdaşları birgə xüsusi eksperiment apardılar: onlar "relslər üzərində ölüm" hadisələrini işıqlandırmamağı, ən azından "şişirib" sensasiyaya çevirməməyi və bu cür hadisələrə minimum diqqət yetirməyi qərara aldılar. Artıq 1 aydan sonra metrodakı intihar hadisələrinin sayı təxminən 3 dəfə azaldı. O vaxtdan Avstriya mətbuatında bu cür faciəvi hadisələrin işıqlandırılması qadağandır.

    Devid Filipps həmçinin, Merilin Monronun ölümündən sonrakı intihar dalğasını da Verter effekti ilə izah etmişdir.

  2. BookNigger

    • 2
      entries
    • 4
      comments
    • 1805
      views

    Recent Entries

    Asif Ata
    Latest Entry

    By Asif Ata,

    1994-cü il - Saat 18:30 radələri

    5 yaşlı Stiv öz evlərinin yanında topla oynayır. Bu zaman evin yanında əsas yolda maşın toqquşmasının səsi gəlir və göydən bir çanta fırlanaraq Stivgilin həyətindəki güllərin altına düşür. Stiv vurduğu topun arxasında qaçır və topu götürmək istəyəndə güllərin dibində çantaya rast gəlir. Əyilərəl çantanı götürür və güllərin arasından yola baxır.

    Sürücü maşından düşərək isterik vəziyyətdə əllərin başına qoyaraq yerdə qan içində uzanmış kişiyə yaxınlaşır. “Bilmədən oldu! Axı niyə qarşıma çıxırsan? Niyə məni zibilə saldın? deyə qorxu içində özü-özü ilə danışdır. Qəzadan təxminən 5 dəqiqə sonra qonşular nə baş verdiyini anlamaq üçün evlərindən bayıra çıxır və yolun ortasında qan içində uzanmış bir kişiyə rast gəlirlər. Bir müddət sonra qəza yerində kiçik bir kütlə yığışıb sürücünü sakitləşdirməyə və ölmüş kişinin ətrafında toplanırlar. Sürücü gözüyaşlı və qorxu içində “Bilərəkdən vurmadım. Ani olaraq hardansa qabağıma çıxdı… Günahkar mən deyiləm!” deyərək ətrafındakı insanlara özünü doğrultmağa çalışırdı.

    Stiv isə bir əlində çanta, bir əlində top güllərin dibində yerdə qan içində uzanmış eynəkli kişiyə baxırdı. Sanki qəza yerində həyatını itirmiş kişinin gözləri məhz Stivə baxırdı.

    Bu an Stivin anası evdən qaça-qaça çıxaraq, “Stiiivv” deyə qışqırır və arxadan uşağını qucaqlayır. Yolun kənarında qəza olduğunu, yerdə qan içində uzanmış bir ölünü görərək qeyri-iradi Stivin gözlərini yumur və saçlarından öpür. “Baxma, sonra qorxacaqsan” deyərək tələsik evə doğru aparır.

    Stiiiv, bu çanta kimindir? – anası təəccüblə Stivə baxır.

    Stiv əlindəki qəhvəyi dəri çantaya baxıb, “mənim” deyə anasının üzünə gülümsəyir.

    – Yalan deymə! Ver mənə görüm! Hardan tapdın? Düzünü de… – anası oğlunun əlindən çantanı götürüb, ona göz gəzdirir.

    – Bizim həyətdə idi… Güllərin dibində… Topu götürəndə gördüm.

    Anası çantaya göz gəzdirəndə maqnit bağlayıcısının altında böyük hərflərə dəriyə həkk olunmuş “Sevgilərlə, Stiv üçün” yazısını görür. Çaşqınlıq vəziyyətində olan anası ətrafa baxaraq heç kimin olmadığına əmin olur və uşağı qapıdan içəri salır.

    Oğlunun yanağından bir cimdik ataraq – “Üstündə adın yazılıb. Qoy sənin olsun” deyir və çantanı Stivə uzadaraq yataq otağına qalxmasını tələb edir.

    Bir neçə dəqiqə sonra hadisə yerinə təcili yardım maşını və polis gəlir. Stivin anası qorxmuş və dəhşət bürümüz halda baş verənləri pəncərədən izləyirdi.

     

    28 il sonra

    Nobel mükafatı təqdimetmə mərasimi

    Aparıcı: – Bugün fizika üzrə nobel mükafatını yenidən Stiv Makkenliyə təqdim edirik. Artıq o ikinci dəfə nobel mükafatını qazanır.

    Aparıcı Stivi səhnəyə dəvət edərək davam edir: – Stiv yeganə alimdir ki, iki dəfə nobel mükafatı qazanıb. Özü də Nobel mükafatı alan ən cavan namizədlərimizdən biridir. Belə bir beyin, belə bir şəxsiyyət bütün bəşəriyyət üçün kəşflər edib. Gəlin, bu gözəl insanı salamlayaq.

    Stiv səhnəyə çıxaraq, aparıcıya təşəkkür edir və mikrofon qarşısında üzünü qonaqlara tutub davam edir:
    – Mən çox şadam ki, mənim fizika üzrə kəşflərim bugün öz təstiqini tapır və cəmiyyətə, bütünlüklə bəşəriyyətə öz xeyrini verir. İnanıram ki, bizlər gələcəyi yaxşı istiqamətdə dəyişə biləcəyik. Burda iştirak edən hər kəsə təşəkkürümü bildirirəm və söz verirəm, bundan sonra daha böyük kəşflərim olacaq. Dayanmaq yoxdur! Elm uğrunda son nəfəsə kimi vuruşmaq var!

     

    2 gün sonra - Gecə 02:15

    Stiv öz evində soyuducudan şərab götürüb qədəhə süzür və əlində qədəhlə həyətindəki hovuzun yanına gedir. Hovuzun qabağındakı stulda oturaraq, mavi işıqlı suya baxır. Biraz fikrə daldıqdan sonra, stulun yanında söykədiyi çantanı qucağına qaldırır və düyməsini açaraq, içindən müxtəlif əlyazmalar çıxardır. Onları oxumağa, həllə etməyə başlayır.

    Bu an evinin yanında kolluqdan bir qoca kişi əlində silahla Stivə tərəf yaxınlaşaraq, üstünə qışqırmağa başlayır.

    – Sən mənim bütün kəşflərimi oğurlamısan! Lənətə gəlmiş, Stiv! Bütün bu kəşflər mənim idi! Amma sən öz adına çıxarmısan!

    Stiv bir anlığa qorxaraq geri çəkilir və stuldan yerə yıxılaraq otluqda arxa-arxaya hərəkət edir. Qoca kişinin üzünə baxaraq:
    – Siz kimsiz? Mənim evimdə, həyətimdə nə işiniz var?! Mən sizi tanımıram! Nə oğurluğu?! Polisə şikayət edəcəm! Silahı yerə at!!!

    Bu an qoca Stivin üstünə cumaraq sinəsindən yapışır və silahla təhdid edərək ayağa qaldırır. Silahı sinəsinə dirəyən qoca Stivin üzünə baxaraq davam edir:
    – Kəs səsini, əclaf! Sən mənim həyatımı alt-üst elədin! Bütün etdiyin kəşflər, qazandıqların, bütün bunlar hamısı mənim olmalı idi! Sənin yox! Sən mənim əməyimdən, biliyimdən istifadə edərək ən yüksək zirvələrə qalxdın!

    Stiv qorxudan əllərini yuxarı qaldırır və həyacanlı vəziyyətdə qocanı sakitləşdirməyə çalışır: – Yanılırsız! Mən sizi tanımıram. Bütün bu bilikləri də oxuyaraq əldə etmişəm. Kəşfləri də. Mən sizi tanımıram. Buna əmin olun… Xahiş edirəm, sakitləşin və silahı yerə atın. Mən qorxudursuz!

    Qoca kişi daha da özündən çıxır və isterik vəziyyətdə Stivin üstünə qışqıraraq: – Ağ yalandır! Ağ yalaaaan! Gözünün içinə qədər yalan deyirsən, oğraaaaş!

    Qoca yerə səpələnmiş əlyazmaları göstərərək: – Bütün bunlar! Bunlar mənim əlyazmalarımdır! Məniiimmm! Sən mənim ömrüm boyu gördüyüm bütün işləri öz adına keçirmisən! Mənim əlyazmalarımla kəşf eləmisən bu poxları! Başqasının biliklərini oğurlayaraq! Məəən əlyazmalarımın dalınca gəlmişəəəm!

    Stiv gah qoca kişinin üzünə baxır, gah da yerdəki əlyazmalara. Sonra isə həyacanlı vəziyyətdə davam edir:
    – Yooox! Yox! Bu əlyazmalar məndə çoxdan var! Uşaq vaxtımdan! Mən sizdən heç nə oğurlamamışam!

    Bir anlığa fikrə dalıb, mövcud vəziyyəti anlamağa çalışan Stiv sözünə davam edir: – Dayan! Deyəsən, anladım! O, sizsiz! Mən uşaq vaxtı həyətimizdə topla oynayanda qəza baş vermişdi. Yerdə qan içində yıxılmış, maşın vuran adam sizsiz! Xatırlayıram indi! O sizsiz! Həəəə həəə. Həmin adam!

    Qoca təəccüblü vəziyyətdə Stivin üzünə baxaraq: – Mənlə məzələnirsən, oğraş?! Boş-boş danışma! Belə şey ola bilməz! Mən burdayam! Qarşında! Belə şey heç vaxt ola bilməz! – deyərək, silahı Stivin sinəsinə dayayır.

    Stiv qocanın üzünə baxır: – Yox! Xatırlayıram! Eyni eynək! Eyni saqqal! Saç düzümü! Hətta eyni ağ pencək! Siz idiz! Axı, bu necə ola bilər?! Demək olar ki, 30 il keçib üstündən. Sizi yolda maşın vurmuşdu və həlak olmuşduz. Həə! Düz tapdız! Əlyazmalar mənim deyil! Sizindir. Amma mən oğurlamamışam! Çox güman, qəza zamanı maşına dəydiyinizdən əlinizdəki çanta bizim həyətdəki güllərin dibinə düşüb. Amma məni daha çox təccübləndirən sizin indi əlyazmaları tələb etməyiniz deyil! Məni daha çox təccübləndirən, şoka salan, 30 ildən sonra qarşımda eyni adamı dəyişmədən, eyni geyimdə görməyimdir!

    Heç nə anlamayan qoca Stivə baxaraq: – Bu ola bilməz! Məni yoldan çıxarma! Cəfəngiyyat danışırsan!

    – Yox! Siz həlak olduz! Mən çatanı götürüb, evə daxil oldum! Məhz bu əlyazmalar oldu məni fizikaya yönləndirən, bu fənni sevdirən, fizika təhsili almağıma səbəb olan! Həəə!!! Mənim bütün bu naliyyətlərim bu əlyazmalara görə oldu! Razıyaaam sizləəə! Amma indi əsas olan bu deyil. Mənə izah edin, bu 30 ildə dəyişmədən necə qalmısız, öləndən sonra necə dirilmisiz və niyə mən oğurladığımı düşünürsüz?!

    Qoca əlindəki silahının arxa hissəsini öz başına vuraraq düşüyü anlaşılmaz vəziyyətə məntiqli bir cavab tapmağa çalışırdı: – Suuus! Belə şey mümkün deyil! Məni çaşdırırsaaan sadəcəəə!

    Stiv qoca fikrini tamamlamamış davam edir: – Zaman maşını? Siz zaman maşını kəşf eləmisiz? Həəə?! Bu qədər fizika haqqında bilən, bu kimi əlyazmaları olan adam, bu beyin sahibi zaman maşını yaratsa, heç təəccüblənməzdim! Həm də bu baş verənlərin başqa izahı yoxdur! Başa düşürsən?! Yoxduuur!

    – Nə zaman maşını?! Yox! Bu ola bilməz! Mənim zaman maşınım yoxdur və özü də ki, keçmişə səyahət mümkün deyil! Heç vaxt zaman maşını haqda düşünməmişəm də!

    – Axı, bu necə ola bilər bəs?! Başqa məntiqi açıqlaması yoxdur bunun!

    Qoca Stivi arxaya itələyərək silahı ona tuşlayır: – Var, əclaf! Bunun məntiqi açıqlaması odur ki, sən yenə də yalan danışırsan! Mümkün olmayan bir nağıl danışırsan mənə burda! Ondansa kəs səsini! Sən mənim əlyazmalarımı oğurlamısan! Düz, 10 il əvvəl! Mənim evimdən! Və bugün mənim biliklərimdən istifadə edərək özünə karyerə qurmusan, ad qazanmısan!

    Qoca göz yaşlarını silərək, silahı daha da Stivin sinəsinə sıxır. – Lənətə gələsən, Stiv! Sən bütün arzularımı, istəklərimi, bütünlüklə, həyatımı alt-üst elədin! – qoca kişi ətrafı göstərərək söhbətinə davam edir: – Bütün bunlar mənim olmalı idi! Sənin yox! Məniiim!

    Stiv vəziyyətin daha da mürəkkəbləşdiyini görərək qocanı sakitləşdirməyə çalışır: – Xahiş edirəm, sakitləşin. Məsələni həll edə bilərik. Əlyazmaları götürün. Lazımdırsa, mən də bütün bu kəşflərin sahibi siz olduğunu etiraf etməyə hazıram. Bircə sakitləşin.

    – Kəs səsini! Məsələni indi özüm həll edəcəəəm! Demirsən ki, keçmişində məni görmüsən və bu əlyazmalar mənim idi? Əgər mən hər hansı üsulla keçmişə qayıtmışamsa, o zaman mən indi səni öldürsəm və hər şey təkrarlansa, sən uşaq yaşında mövcud olmayacaqsan! Budur məsələnin həlli! Başa düşdüüün sən?! 

    Stiv əllərini qabağa verərək: – Yooox! Yanılırsan! Sən başa düşmürsən. Sən orda olmuşdun və qəzada ölmüşdün. Amma indi burda da varsan. Məni öldürməklə də uşaq yaşlı Stiv ölməyəcək! Birdəfəlik anlaaa bunu!

    – Suuus! Zamanda belə paradokslar olmur! Absurddur!

    – Ona qalanda indi burda olmağın da absurddur! Amma indi burdas…!

    Qoca Stivin üzünə nifrətlə baxaraq, silahdan atəş açır. Güllə ürəyinin üstüdən dəyir və Stiv hovuza yıxılır. Stivin gözləri bir nöqtəyə, kişiyə zillənmişdi və xırıltılı nəfəsi ilə – sən yanılmısan – deyərək, hovuzdakı suyun dərinliklərinə batır. Mavi hovuz getdikcə al qana boyanır.

    Bir anlığa özünü itirmiş qoca tələsik vəziyyətdə yerdəki əlyazmaları bir yerə yığır və hadisə yerindən qaçmağa çalışır. Bir iki addım sonra ayağı çantaya dəyir və çantanı qaldıraraq, əlyazmaları onun içinə salır. Çantanı bağlamaq istəyədə üzərindəki yazı diqqətini çəkir. “Sevgilərlə, Stiv üçün”. Bu yazını görüncə qoca gülümsəyir və özü-özünə: – Görürsən, Stiv! Bu çanta mənim deyil! Heç vaxt da belə çantam olmayıb. Sənin çantandı! Sən hər zaman absurd və saxta olmusan! Danışdığın nağıllar kimi!

    Qoca qaçaraq kolların arasıdan yola çıxır. Biraz getmişdi ki, qulağına qısa qapanma səsi gəlir. Üzünü arxaya çevirəndə yol kənarındakı elektrik dirəyinin naqillərində qısa qapanma baş verdiyini görür. Naqillər qırılaraq üstünə düşür. Yerə yıxılan qoca elektrik vurmasın deyə naqillərdən azad olmağa çalışır. Bu zaman ildırım elektrik dirəklərindən birinə dəyir və ildırımdan gələn yüksək gərginlik qocanın ayağına ilişən naqil boyunca ona çatır. Qoca çanta ilə bir yerdə ani olaraq yoxa çıxır.

  3. Aydın Musazade
    Latest Entry

    Raşmor dağı ABŞ-ın Cənubi Dakota ştatının Kiston şəhəri yaxınlığında yerləşir. Onun qranitində hündürlüyü 18,6 metr olan barelyefdüzəldilib. Barelyefdə ABŞ-ın dörd prezidentinin: Corc Vaşinqton, Tomas Cefferson, Teodor Ruzvelt və Avraam Linkoln təsvir edilib. Amerikanın avropallar tərəfindən məskunlaşdırılmasına qədər dağ yerli hinduların dilində "altı baba" (ing.Six Grandfathers) adlanırdı. Ancaq 1935-ci ildə daş 1885-ci ildə bura ekspedisiya təşkil etmiş biznesmen Çarlz Raşmorun adı ilə adlandırılıb. O barelyefin hazırlanmasına o dövr üçün ən böyük məbləğ - $5000 ayırmışdı.
    Fiqurun hazırlanmasına 14 il, 1927-dən 1941-ci ilədək vaxt sərf edilib. Onun inşasında 400 fəhlə çalışırdı. Memorial ABŞ-ın milli irsi sayılır

    Corc Vaşinqton (ing.George Washington; 22 fevral1732, Brics-Krik, Virciniya - 14 dekabr1799, Maunt-Vernon, ABŞ) — ABŞ nın dövlət xadimi. ABŞİstiqlal müharibəsizamanı Kontinental Ordunun baş komandanı, ABŞ-ın ilk prezidenti (1789-1797).
    Həyatı 
    1753-1754-cü illərdə Virciniyadakı könüllü hərbi birləşmələrdən birinə rəhbərlik etmişdir.1759-cu ildə polkovnik rütbəsində istefaya çıxmış, 1759-1774-cü illərdə Virciniya qanunvericilik məclisinin deputatı olmuşdur. 1787-ci ildə Vaşinqtonun sədrliyi ilə ABŞ Konstitusiyası hazırlanmışdır. ABŞ-ın 1790-cı ildə əsası qoyulan yeni paytaxtının salınması üçün Potomak çayı sahilindəki yeri Vaşinqton seçmişdir. Şəhər əvvəllər onun şərəfinə Corctaun, sonradansa Vaşinqton adlandırıldı.
    Maraqlı faktlar
    Raşmor dağında təsviri həkk olunan 4 prezidentdən biridir. Onun təsviri soldan birincidir.
    O, Seçicilər kollegiyasında səslərin 100%-ni qazanmış yeganə ABŞ prezidentidir.
    Hazırkı 1 ABŞ dollarının üzərində Corc Vaşinqtonun təsviri vardır.
    Corc Vaşiqton öz bağında marixuana yetişdirirmiş.
    Massonluğun ABŞ-dakı qurucularından hesab olunur.

    Tomas Cefferson (ing.Thomas Jefferson; 13 aprel1743, Şeduell, Virciniya, Britaniya Amerikası - 4 iyul1826, Şarlotsvill, Virciniya, ABŞ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 2-ci vitse-prezidenti (1797-1801) və 3-cü prezidenti (1801-1809), ilk Dövlət katibi (1789-1793). ABŞ İstiqlal Bəyannaməsinin əsas müəllifi. Onun prezidentliyi dövründə ABŞFransadanLuiziana torpaqlarını satın alaraq öz ərazisini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmişdir.
    Maraqlı faktlar
    Raşmor dağında təsviri həkk olunan 4 prezidentdən biridir. Onun təsviri soldan ikincidir.
    1976-cı ildə ABŞ-ın 200 illiyi şərəfinə buraxılmış 2 dollarlıq əskinasların üzərində Tomas Cefferson təsvir olunmuşdur. Əskinasın arxa tərəfində isə ABŞ İstiqlal Bəyannaməsinin qəbul olunma səhnəsini görmək olar.
    Tomas Ceffersonun “İstiqlaliyyət bəyannaməsi”ni yazdığı evdə hazırda qamburqer satılır.

    Teodor Ruzvelt (ing.Theodore Roosevelt; 27 oktyabr1858, Nyu-York, ABŞ — 6 yanvar1919, Oyster Bey, Nyu-York, ABŞ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 26-cı prezidenti (1901-1909). 1906-cı il Nobel Sülh Mükafatı laureatı. ABŞ-ın 32-ci prezidentiFranklin Delano Ruzveltin uzaq qohumu olmaqla yanaşı, həm də onun qardaşı qızı Franklin Ruzveltin həyat yoldaşı olmuşdur.
    Maraqlı faktlar
    Raşmor dağında təsvirləri həkk olunmuş 4 ABŞ prezidenti arasında Teodor Ruzveltin də təsviri var. Bunun əsas səbəbi kimi onun Panama kanalının çəkilməsindəki böyük rolunu göstərirlər.
    Teodor Ruzvelt avtomobildən istifadə etmiş ilk ABŞ prezidentidir.

    Avraam Linkolin (ing.Abraham Lincoln; 12 fevral1809, Kentukki, ABŞ – 15 aprel1865, Vaşinqton, ABŞ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 16-cı prezidenti (1861-1865). ABŞ-ın iki hissəyə parçalanması və vətəndaş müharibəsi dövründə ölkəyə rəhbərlik etmiş, ABŞ-da quldarlığın ləğvini təmin etmişdir.
    1832-ci ildə ABŞ Konqresinə seçkilərdə namizədliyini irəli sürmüş, lakin yetərli səs toplaya bilməmişdi. 1834-cü ildə bir daha namizədliyini irəli sürmüş və İllinoys ştatındanKonqresin Nümayəndələr Palatasına üzv seçilmişdi.
    1855 və 1858-ci illərdə Senata üzv olmaq üçün çalışsa da, hər 2 kampaniya uğursuzluqla nəticələnmişdir.
    Onun 1861-ci ildə hakimiyyətə gəlməsi ilə eyni vaxtda quldarlığın tərəfdarı olan cənub ştatları Amerika Konfederativ Ştatları adı altında birləşərək ABŞ-ın tərkibindən çıxdıqlarını elan etmişlər. 4 il davam edən müharibə sonda ABŞ-ın qələbəsi ilə nəticələnmişdir. Bu qələbədən 6 gün sonra 15 aprel 1865-ci ildə Avraam Linkoln teatrda "Bizim Amerikalı əmioğlumuz" (Our American Cousin) tamaşasına baxarkən həmin teatrın aktyoru Con Uilks But tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Bununla o, qətlə yetirilmiş ilk ABŞ prezidenti olmuşdur. Güllə atandan sonra Butt səhnəyə çıxaraq latınca “Sic semper tyrannis!” (tərcümədə: “Tiranların taleyi belədir”- cənub ştatı olan Vircinyanın şüarı) kəlməsini səsləndirmişdi.
    Maraqlı faktlar
    Raşmor dağında təsviri həkk olunan 4 prezidentdən biridir. Onun təsviri sağdan birincidir.
    Avraam Linkoln ABŞ prezidentləri arasında ən hündür boylu prezidentdir (193 sm). Ən alçaq boylu isə Ceyms Medison (162 sm) olmuşdur.
    Rəy sorğularına əsasən Avraam Linkoln ABŞ tarixinin ən yaxşı prezidentlərindən biri hesab olunur, halbuki, hakimiyyəti dövründə çoxsaylı tənqidlərə məruz qalmışdı.
    1860-cı ilin oktyabrında Vestfilddən olan 11 yaşlı qız Qreys Bedellu Avraam Linkolna məktub yazaraq saqqal buraxmağı məsləhət bilmiş və o buna əməl etmişdir.
    "Linkoln" filmi ABŞ rejissoru Stiven Spilberq tərəfindən dahi ABŞ prezidenti Avraam Linkolnun həyatından bəhs edən bioqrafik janrda çəkilmiş filmdir. Linkolnu canlandıran Deniel Dey-Lüis əksər tənqidçilərin rəyinə əsasən ilin ən yaxşı aktyoru seçilmişdir.

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 240
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 231
      views

    No blog entries yet

  4. No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 243
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 234
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 240
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 217
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 267
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 195
      views

    No blog entries yet

  5. No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 214
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 214
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 260
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 268
      views

    No blog entries yet

  6. No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 249
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 179
      views

    No blog entries yet

    • 0
      entries
    • 0
      comments
    • 163
      views

    No blog entries yet

  7. No blog entries yet

  8. No blog entries yet

  • Blog Statistics

    221
    Total Blogs
    269
    Total Entries